Қазақстан өңірлерінің рейтингі,

I тоқсан 2023 жыл

Авторлары: Олжас Худайбергенов, Аққу Бакишева

Графиктер: Кайрат Ахмурзин, Максим Косолапов

17 тамыз 2023

Сіздердің назарларыңызға Қазақстан өңірлері рейтингінің жаңа шығарылымын ұсынамыз. Бұл жолы өңірлік биліктің 2023 жылғы 1 тоқсандағы қызметі бағаланады.
Әдістеме, есептеу үшін мәліметтер, көрсеткіштер саны және есептеудің өзі өзгерген жоқ. Ағымдағы шығарылымда 20 көрсеткіштің 15-і жаңартылды, оның 11-і жылдық және 9 тоқсандық.

Жетекші орындар 2022 жылдың 4 тоқсанының қорытындысымен салыстырғанда аздаған өзгерістерге ұшырады: бірінші орынды Атырау облысы сақтап, 79,62 балл жинады. Астана қаласы екінші орынға төртінші орыннан 75,5 балл жинап көтерілді, Алматы қаласы үшінші орынға кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыс көрсеткіштерінің нашарлауына, медициналық төсектердің жеткіліктілігіне және парақорлық пен лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалану фактілеріне байланысты екінші орыннан түсті. Астана қаласы өз кезегінде "ашық диалог" платформасында сәбилер өлімі және ЖАО басшыларына өтініштердің кешіктірілуі бойынша өз көрсеткіштерін айтарлықтай жақсартты.

4-ші орынды Ақмола облысы иеленді, ол қауіпсіз ауыз судың жетіспеушілігінен өлім-жітім көрсеткіштерін жақсартты, сондай-ақ шығыстары мен шикізаттық емес сектордың негізгі капиталына инвестициялар көлемін ұлғайтты.
Павлодар облысы 5 орынды сақтап қалды және кейбір көрсеткіштердің нашарлауына қарамастан, қауіпсіз судың, санитария мен гигиенаның болмауынан болатын өлім-жітімді азайту есебінен өзінің жалпы көрсеткішін арттырды.
Қостанай облысы соңғы орыннан 6-шы орынға көтерілді, басқалармен қатар мынадай көрсеткіштер айтарлықтай жақсарды: нәресте өлімінің коэффициенті, шикізаттық емес сектордың негізгі капиталына инвестициялар және шетелдік қатысуы бар компаниялардың үлесі.
Маңғыстау облысы да соңғы орыннан 7-ші орынға көтеріліп, сәбилер өлімі және шетелдік қатысуы бар компаниялардың ұлғаюы бойынша көрсеткіштерін жақсартты, сондай-ақ ауыз судың сапасын жақсартты.
Қарағанды облысы кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылық пен пара алу және қызметтік өкілеттіктерін асыра пайдалану фактілері бойынша көрсеткіштердің нашарлауы салдарынан 3-орыннан 9-орынға төмендеді.
Ақтөбе облысының көрсеткіштері де қатты өзгеріске ұшырап, 60,5 ұпай жинап, 6-орыннан 18-орынға түсті.

Жамбыл, Қарағанды және Солтүстік Қазақстан облыстары 7 орыннан 1 балдан кем артта қалды. Соңғы орында тұрған Алматы облысы үш көрсеткіштен басқа барлық көрсеткіштер бойынша төмендеді: шикізаттық емес сектордың негізгі капиталына инвестициялар, пара алу және лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалану фактілерінің саны және креативті экономика саласындағы қызметтер көлемі.

Айта кету керек, көптеген өңiрлерде бiрқатар көрсеткiштердiң нашарлау динамикасы бар: халықтың үлiсi ең төменгi күнкөрiс деңгейiнен төмен, кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыс.
Алайда, Алматы облысы, Шымкент және Алматы қалалары көрсеткіштерінің шамалы нашарлауын қоспағанда, республика бойынша орташа алғанда негізгі қорлардың тозу дәрежесі бойынша көрсеткіш айтарлықтай төмендеуде.